LỜI MỞ ĐẦU
Để đạt được những hiệu quả nhất định, trước khi đọc Bạch Thoại Phật Pháp nên đọc lời cầu nguyện dưới đây:
“Cảm tạ Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Xin gia trì cho đệ tử __(họ tên) để con đọc và hiểu được nội dung của Bạch Thoại Phật Pháp, để năng lượng của Bạch Thoại Phật Pháp gia trì bổn tánh của con, phù hộ cho con khai sáng trí tuệ, tiêu trừ nghiệp chướng, mọi điều kiết tường. Con xin cảm tạ Bồ Tát”.
Tập 95 - QUÁN VÔ THƯỜNG ĐỂ TRIỆT NGỘ
Sư phụ Lư Quân Hoành giảng giải Bạch Thoại Phật Pháp ngày 27/06/2020
Có những người không tôn trọng người khác, sẽ mất đi sự tôn trọng của người khác dành cho mình, từ đó sinh ra phiền não. Sự kiêu hãnh của bản thân sẽ khiến người khác coi thường, lại càng làm tăng thêm phiền não. Có câu chuyện về một nhạc sĩ rất nổi tiếng, trong một bữa tiệc, ông thấy một người phụ nữ ăn vận rất lộng lẫy, bèn thuận miệng nói một câu: “Thưa cô, cô thật xinh đẹp.” Không ngờ người phụ nữ này vô cùng kiêu ngạo, mắt không thèm nhìn ông một cái, đáp rằng: “Rất xin lỗi, thưa ông, tôi không thể dùng những lời tương tự để khen ngợi ông.” Nào ngờ, sự kiêu mạn của cô đã khiến vị nhạc sĩ phản bác, ông rất hài hước nói: “Thưa cô, xin cô hãy nhớ rằng, cô cũng có thể dùng sự hài hước tương tự để nói với tôi câu này.” Ý nói rằng, "Tôi khen cô đẹp không phải là thật, mà là tôi đang hài hước thôi". Quý vị không tôn trọng người khác, thì làm sao người khác tôn trọng quý vị?
Sự kiêu ngạo trong nội tâm sẽ thiêu rụi Phật tánh, thiêu sạch trí tuệ trong tâm quý vị. Vì vậy, nhiều người không có trí tuệ mới kiêu ngạo, mà một người kiêu ngạo thì chắc chắn không có trí tuệ. Sư Phụ nói cho quý vị biết, diệt sạch phiền não trong tâm là nhờ vào trí tuệ, thiêu rụi sầu muộn trong tâm cũng là nhờ vào trí tuệ Bát Nhã. Một người có thể đoạn tận mọi tham ái thì đã có được nền tảng để trừ bỏ kiêu ngạo, trừ bỏ ngạo mạn. Tham ái chính là vì không hiểu đạo lý các Pháp trên thế gian này đều vô thường.
Đức Phật dạy, tại sao người tu hành Quán vô thường có thể đoạn tận được tham ái chấp trước đối với Dục giới, Sắc giới và Vô sắc giới? Chính là vì Đức Phật bảo chúng ta rằng, khi quý vị thường xuyên tu Quán vô thường (thế giới này là vô thường, hôm nay còn, mai đã mất, tất cả rồi sẽ qua đi), thì có thể đoạn tận tham ái chấp trước đối với Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, sẽ vĩnh viễn trừ sạch vô minh và kiêu mạn. Bởi vì khi tu Quán vô thường, trong tâm quý vị sẽ không còn tham ái và chấp trước. Sư Phụ lấy một ví dụ đơn giản: hôm nay quý vị làm chủ tịch, quý vị muốn làm mãi, vì quý vị thấy “cái này là của mình”. Nếu hôm nay quý vị làm chủ tịch mà biết rằng “rất nhanh thôi, nhiệm kỳ sau mình sẽ bị thay thế”, vậy thì quý vị sẽ không tham luyến cái ghế đó, sẽ không chấp trước vào những gì mình đang có hôm nay. Khi trong tâm không còn dục vọng, quý vị sẽ khéo phân biệt được các Pháp, sẽ hiểu được điều gì có thể làm, điều gì không thể làm, thứ gì có thể dùng, thứ gì không được tham. Từ đó, quý vị sẽ tiến thêm một bước, hiểu được tư duy và nghĩa lý các Pháp của Phật Pháp.
Tại sao nhiều người lại sầu muộn? Vì họ cảm thấy “Tôi khổ quá, phiền não này phải làm sao đây?”. Họ không thấy được sự vô thường. Nhiều người lo âu, vì họ nghĩ rằng nỗi lo này sẽ kéo dài mãi mãi. Hãy nghĩ lại những nỗi lo của chúng ta khi còn nhỏ, bây giờ chúng còn không? Rất nhiều người khổ não, họ nghĩ “Cả đời tôi cứ khổ thế này sao”. Sao quý vị không nghĩ đến sẽ có ngày mình đổi vận? Quý vị sẽ khổ não mãi mãi như vậy sao? Đó là do quý vị chưa hiểu được nghĩa lý các Pháp trong tư duy Phật giáo. Người có thể khéo tư duy về yếu nghĩa của các Pháp, nói cách khác, là người luôn dùng năng lượng tích cực để suy nghĩ: “Chuyện này gần đây tuy không thuận lợi, nhưng nó cũng giúp mình học được nhiều cách để làm tốt hơn, học thêm được nhiều kiến thức, mình có thể tiếp tục nỗ lực vào lần sau.” Bởi vì quý vị hiểu được yếu nghĩa của các Pháp, tư duy tiến bộ, hiểu thấu nhiều sự tình ở nhân gian, thì quý vị sẽ không sinh ra ngu muội. Những hành vi sai lầm, điên đảo chính là do chấp trước và dục vọng của quý vị mà ra.
Tâm niệm của nhiều người thường hay thay đổi, lý luận của họ cũng thay đổi. Đức Phật từng khai thị: Các bậc hiền sĩ này vì không tu Quán vô thường, không quảng bá Pháp Quán vô thường, nên họ không thể thấu suốt được lý vô thường của các Pháp. Vì vậy mới sinh ra tranh đấu. Khi họ tranh đấu với nhau thì không thể quan sát được nghĩa lý chân thật (người không thấy rõ con đường phía trước thì chắc chắn không thể thấy được mục tiêu của mình), tất sẽ có tâm mê hoặc (người không hiểu được hàm nghĩa chân thật của Phật Pháp thì sẽ cảm thấy Phật Pháp thật hư vô, mờ ảo. Nhiều người học Phật về sau lại nghĩ: “Đã có kiếp sau, đã phải nhìn thấu, đã phải buông bỏ, vậy thì mình sống làm gì nữa”, đây chính là một loại mê hoặc). Và khi sự mê hoặc này đến trong tư duy, con người sẽ chấp vào sự mê hoặc đó (tức là cứ mãi chấp chặt vào sự mê lầm). Quý vị hãy tưởng tượng, đi trên một con đường gập ghềnh, đã đi sai mà cứ tiếp tục đi sai, thì những gì quý vị tạo ra chính là ngu hoặc và điên đảo – tức là ngu muội, mê lầm, đảo điên. Đây là lý do tại sao khi còn sống không tìm được con đường tu hành đúng đắn cho mình, thì sau khi mệnh chung sẽ bị đọa vào ba đường ác là ngạ quỷ, súc sinh, địa ngục.
Không muốn đọa địa ngục thì phải tu tập Quán vô thường. Hãy xem mọi thứ trên đời này đều không lâu dài, hãy quảng bá tư tưởng vô thường, trong đầu luôn nghĩ về vô thường, khi giúp đỡ người khác cũng thường nói với họ về Quán vô thường, như vậy mới có thể khuyên nhủ được người khác. Ví dụ đơn giản, có người bị lừa tiền, quý vị đến nói với họ: “Đừng nghĩ nhiều nữa, tiền mất rồi có thể kiếm lại được, sức khỏe của bạn mới quan trọng. Không có sức khỏe thì sau này làm sao kiếm tiền?”. Quý vị nói với họ tiền mất có thể kiếm lại được, đó chính là quảng bá tư tưởng vô thường. Hôm nay bạn bị lừa, nếu sức khỏe không tốt mà cứ mãi đau khổ thì sẽ càng tăng thêm phiền não, ví dụ như sinh bệnh, tim không tốt, hoặc đi tranh chấp kiện tụng với người ta, chẳng phải tự mình rước thêm phiền não hay sao? Hơn nữa, trong tâm sẽ thường khởi lên những niệm sân hận hoặc ngu muội, như là “Tôi không muốn sống nữa”. Đây là lý do nhiều người tìm đến cái chết, vì họ không có tư tưởng vô thường.
Cho nên, người thật sự có trí tuệ sẽ thường nghĩ rằng, không có việc gì là không thay đổi, mọi thứ trên thế gian này đều sẽ thay đổi. Người khéo quán nhân duyên, khéo quán các Pháp và diệu nghĩa của chúng, sẽ hiểu được đời là vô thường, các Pháp vô ngã, các hành vô thường. Quý vị tu tập như vậy, sau khi mệnh chung mới được sinh về ba cõi lành, tức là được sinh lên cõi trời, cõi người, và cõi A-tu-la. Một người biết nghĩ thông suốt thì rất dễ đạt được đạo Niết-bàn. Khi chúng ta ra đi gọi là Niết-bàn; khi đã hoàn toàn nghĩ thông, hiểu thấu rằng: “Trên thế gian này, hành trình của mình đã xong, mình cũng đã buông bỏ”, đó chính là Niết-bàn. Vì tất cả đều vô thường, sẽ không bao giờ để quý vị có được mãi mãi bất cứ thứ gì trên đời này. “Cho nên hỡi các vị Tỳ-kheo, các ông phải học như vậy.” Đức Phật nói rất khiêm tốn, là phải học như vậy, hy vọng mọi người phải thật sự nỗ lực tu học. Bấy giờ, các vị Tỳ-kheo nghe lời Phật khai thị, ai nấy đều hoan hỷ, y giáo phụng hành.
“Các hành là vô thường, đó là Pháp sinh diệt. Sinh diệt đã diệt rồi, tịch diệt là vui.” (Biết rằng mọi thứ trên đời đều vô thường chính là hiểu được Pháp sinh diệt. Khi cả cái ‘sinh’ và cái ‘diệt’ đều không còn nữa, thì sự vắng lặng, an lạc tuyệt đối đó mới là niềm vui chân thật, là Niết-bàn). Hạnh phúc của con người ở đâu? Ở chỗ nghĩ thông, nghĩ suốt, nhìn thấu mọi sự, khi đó sẽ hiểu được Pháp sinh diệt. Chúng sinh vì chấp trước và điên đảo, nên trong cái khổ lớn của vòng luân hồi ba cõi, lại lấy cái khổ nhỏ của ngũ dục nơi cõi trần làm niềm vui (Quý vị xem, nhiều người bận rộn cả ngày kiếm được chút tiền đã vui mừng khôn xiết. Đó chính là “lấy khổ nhỏ làm vui”, họ không cảm thấy đó là khổ mà ngược lại thấy “cũng vui mà”. Con người ta thường chiếm được chút lợi của người khác thì thấy “vui ghê”, lừa được của người khác thêm chút tiền cũng thấy “vui ghê”. Lấy cái khổ nhỏ làm vui, cho nên một khi vô thường ập đến, họ sẽ phải theo nghiệp mà chịu báo ứng. (Có những doanh nghiệp nhỏ, ngày ngày làm bao nhiêu chuyện không đúng lý đúng Pháp, thấy mỗi ngày lừa được người khác thêm chút tiền thì rất vui; một khi nghiệp chướng bùng phát, bị cơ quan chức năng điều tra, phạt mấy trăm ngàn vạn, lúc này, tất cả những niềm vui nhỏ bé khi kiếm thêm được hai đồng, bốn đồng, sáu đồng... đều dồn hết vào một cái khổ lớn), vô thường đã đến, rồi họ lại theo nghiệp báo đó mà tiếp tục trôi lăn trong biển khổ sinh tử.
Vô thường có thể đến bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu. Hy vọng người học Phật chúng ta hãy tinh tấn theo lời Phật dạy, siêng năng tu tập Pháp Quán vô thường. Khi cãi nhau thì nghĩ: “Chẳng được bao lâu đâu, cãi xong là hết.” Khi không vui thì nghĩ: “Lát nữa mình lại cười như kẻ ngốc thôi, vậy bây giờ mình buồn làm gì? Có gì mà nghĩ không thông chứ?” Như vậy là quý vị đã đạt được lý luận “các hành vô thường”. Thực ra, mọi thứ đều là quá khứ, tất cả rồi sẽ qua. Quá khứ bất khả đắc (không thể nắm bắt được), đã không thể nắm bắt, tại sao quý vị cứ phải cố giữ lấy quá khứ mà không buông? Nhiều người hễ mở miệng là nói chuyện quá khứ của người khác, nói chuyện quá khứ của mình. Nói quá khứ của người khác sẽ tăng thêm tâm sân hận, nói quá khứ của mình sẽ tăng thêm tâm ngu si; nói tương lai của mình và của người khác sẽ tăng thêm tâm ngạo mạn. Đây đều là những điều chúng ta cần phải khắc phục ở nhân gian, phải buông bỏ điên đảo mộng tưởng.
Con người ngày nào cũng sống trong những suy tính: “Ngày mai mình sẽ làm gì? Ngày mốt mình sẽ làm gì? Vui quá!”. Chúng ta đã từng vui, lúc nhỏ cũng đã từng rất vui, nhưng tất cả rồi cũng sẽ qua – đó là Quán vô thường. Vì vậy, phải chuyển hóa “tam độc” tham, sân, si trong tâm, phải có chánh tri chánh kiến, như thật quán chiếu tâm mình. Chánh tri chánh kiến là mọi việc đều nghĩ theo đường ngay lẽ phải. “Quân tử ái tài, thủ chi hữu đạo” (Người quân tử yêu thích của cải, có được phải đúng đạo lý), điều này nói với mọi người rằng, cái gì đáng là của mình thì mình kiếm, cái gì không đáng thì không được kiếm, nếu không đó là kiếm tiền bất chính.
Tu hành như thật, chính là thay đổi một cách thực chất. Phải khế ngộ chân tâm bất sinh bất diệt, tức là nội tâm phải hiểu rằng, cái tâm này có sinh ra thì cũng có thể diệt đi. Đã có thể diệt được cái tâm không vui này, tại sao lại phải sinh ra nó? Đã biết rằng tức giận đến cuối cùng cũng chẳng ích gì, tại sao lại phải sinh tâm giận dữ? Đó gọi là khế ngộ chân tâm bất sinh bất diệt. An trú trong một niệm không sinh, đó là giải thoát rốt ráo. Cái gì cũng muốn thì quý vị đang ở trong tham, sân, si, mạn, nghi. Cho nên phải buông bỏ, phải học cách nghĩ thông mọi chuyện, học cách buông bỏ mọi thứ. Sự giàu có của con người không phải vì sở hữu nhiều, mà là vì mong cầu rất ít. Một khi mong cầu ít đi, quý vị sẽ cảm thấy mình rất giàu có.
Sinh mệnh của mỗi người đều từng bị ông trời vạch cho một khiếm khuyết, nói cách khác, trên đời này không có việc gì là hoàn toàn viên mãn. Nhưng nội tâm của chúng ta phải viên mãn, đừng nghĩ đến những khiếm khuyết đó, thì sẽ không tự mình cứa thêm một nhát dao vào vết thương lòng đang rỉ máu. Không khoan dung cho người khác, không tha thứ cho chúng sinh, chính là làm khổ chính mình. Đôi khi chúng ta dành quá nhiều thời gian để nghiền ngẫm việc này nên làm thế nào, việc kia phải làm ra sao. Thực ra, trí tuệ thật sự không phải là nghiền ngẫm, mà là thực hành. Một người nếu không thể dùng lòng từ bi trong tâm mình để tha thứ cho người khác thì sẽ không bao giờ được tâm an, lý đắc. Chúng ta đều nợ người khác, nhưng rất ít người có thể hiểu được đạo lý này. Hãy luôn nhớ rằng, người khác luôn đúng, mình luôn sai, thì quý vị sẽ không bao giờ có phiền não.
Hy vọng mọi người hãy học Phật cho tốt, tu tâm cho tốt, một đời tu thành, thấu hiểu nhân sinh, đừng tự thương hại mình, mà phải thường xuyên Quán vô thường, phải buông bỏ chấp trước. Việc tu hành của riêng bản ngã thì rất nhỏ bé đáng thương. Chỉ khi hòa nhập tâm mình vào tâm của chúng sinh, quý vị mới có thể giúp chúng sinh lìa khổ được vui, và khi đó, chính quý vị mới có thể leo lên được con thuyền Pháp của chư Phật.
Xin cảm ơn đại chúng.